تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون؛ از آشنایی تا انتخاب بهترین برای ساختمان سازی
آجر فشاری و آجر لفتون دو مورد پرکاربرد در ساختمان‌سازی هستند که هر کدام به خاطر ویژگی‌های خاصی که دارد شناخته شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. آجر فشاری همان آجر توپر سنتی است که در کوره‌ها پخته می‌شود و در ساخت و سازهای شهری کم متراژ مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما آجر لفتون از نوع سفالی با سوراخ‌های متعدد است و بیشتر در آپارتمان‌سازی و پروژه‌های با متراژ بالا به کار می‌رود.
شناخت تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون به هر کارفرمایی کمک می‌کند تا پروژه خود را به شکلی بهینه و با هزینه مناسب اجرایی کند. در این مقاله قصد داریم این تفاوت را به طور دقیق بررسی کرده و علاوه بر بررسی ویژگی‌های هر کدام از این آجرها، کاربردها و چگونگی استفاده از هر کدام را نیز توضیح دهیم. با اطلاع از این موارد می‌توانید راحت‌تر تصمیم بگیرید و متناسب با بخش‌های مختلف سازه خود، آجر فشاری یا لفتون تهیه کنید و به کار ببرید.
آجر فشاری چیست؟
آجر فشاری تقریبا قدیمی‌ترین نوع آجر است که از پختن خاک رس در کوره‌ها به دست می‌آید. این آجر به خاطر تراکم بالای خاک رس به نام آجر توپر نیز شناخته می‌شود. شکل آن مکعب مستطیل و فرایند قالب‌گیری آن دستی است. تراکم بالای خاک رس در هنگام پختن باعث شده که این آجر تراکم فشاری بسیار بالایی داشته باشد. به همین خاطر از آن برای ساخت دیوارهای باربر و زیرسازی‌های سازه استفاده می‌شود. با این حال وزن زیادی دارد و حمل و نقل آن کمی دشوار است.
اصلی‌ترین تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون در همین پخت و قالب‌گیری سنتی و توانایی تحمل فشار بالای آن است. عموما ابعاد آجر فشاری یکسان و برابر ۲۰×۱۰×۵ سانتی‌متر بوده و چگالی آن برابر 1600 کیلوگرم بر مترمکعب در نظر گرفته می‌شود. برای همین است که ضریب هدایت حرارتی بالایی داشته و برای ساخت بخش‌هایی از سازه مثل دیوار حمال (نوعی دیوار یکپارچه و ممتد که از جنس آجر است)، کرسی‌چینی و دیوارچینی طبقات زیرین به کار می‌رود.
آجر لفتون چیست؟
برای اینکه تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون را بهتر متوجه شویم، لازم است مشخصات کلی آجر لفتون را هم بدانیم.این آجر از نوع سفالی بوده و به خاطر وجود حفره‌هایی در آن، به نام آجر ده سوراخ نیز شناخته می‌شود. با اینکه آجرهای لفتون در ابعادی بزرگ‌تر از آجرهای فشاری ساخته می‌شوند، اما به خاطر وجود همان حفره‌ها در ساختارشان، وزن کمتری دارند. برای همین از آجر لفتون در ساخت دیوارهای غیرباربر، نماسازی و پارتیشن‌بندی داخلی استفاده می‌شود. فرایند تولیدشان نیز کاملا مکانیزه بوده و به همین خاطر در ابعادی دقیق و با ظاهری زیبا ساخته می‌شوند.
اندازه استانداردی که برای ساخت آجر لفتون در نظر گرفته شده است،10×5.5×21 سانتی‌متر است. حمل‌ونقل آسان این آجر باعث شده که امروزه اکثر پروژه‌هایی که لازم است در زمانی کوتاه تحویل داده شوند، مثل سوله‌سازی، ساخت راه پله، ساخت شومینه، ساخت حصار باغ، ساخت ویلا و دیوارچینی محوطه، توسط این نوع آجر اجرایی شوند. چسبندگی بالای آجر لفتون با ملات و عایق حرارت و صوت بودن آن نیز جزو ویژگی‌های مهمی است که باعث شده در طیف وسیعی از پروژه‌ها مورد استفاده قرار گیرند.
جدول مقایسه آجر فشاری و آجر لفتون
| ویژگی‌ها و مشخصات | آجر لفتون | آجر فشاری |
|---|---|---|
| شکل ظاهری | دارای سوراخ‌هایی با فاصله‌های مشخص | مکعب مستطیل ساده و بدون سوراخ |
| ابعاد و ضخامت | 10×5.5×21 سانتی‌متر | ۲۰×۱۰×۵ سانتی‌متر |
| وزن | 1.5 تا 2.5 کیلوگرم | ۲.۵ تا ۳.۵ کیلوگرم |
| مقاومت فشاری | مقاومت فشاری کمتری نسبت به آجرهای فشاری دارد. | مقاومت فشاری بسیار بالایی دارد |
| عایق حرارتی و صوتی | بسیار عالی | متوسط |
| قیمت | ارزان‌تر ز آجرهای فشاری به خاطر روش ساخت مکانیزه | معمولا گران‌تر از آجرهای دیگر به خاطر پخت سنتی |
| نوع ملات مصرفی | ملات‌های با کیفیت پایین‌تر نیز قابل استفاده است | ملات‌های سیمانی و ماسه‌ای با کیفیت بالا |
| کاربردها | دیوارهای غیرباربر، نماسازی، پارتیشن‌بندی | دیوارهای باربر، فونداسیون، طاق‌ها |
تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون در روش ساخت، مواد اولیه و طراحی
اولین تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون که بیشتر از همه به چشم می‌آید، تفاوت در روش ساخت، مود اولیه و شکل ظاهری این دو با یکدیگر است. روش ساخت آجرهای فشاری کاملا سنتی است، به این صورت که قالب‌گیری دستی انجام شده و آجرها در کوره‌های اطراف شهر پخت می‌شوند، اما آجرهای لفتون به روش مکانیزه و صنعتی، با ابعاد دقیقا یکسان و به صورت انبوه تولید می‌شوند.
مواد به کار رفته در ساخت آجر فشاری همان خاک رس و آب است، اما برای تهیه آجر لفتون از خاک رس و شیل استفاده می‌شود. از نظر ظاهری نیز آجرهای فشاری، مکعب مستطیل‌هایی صاف و بدون حفره هستند. آجرهای لفتون نیز شکل ظاهری مکعب مستطیل بسیار تراشیده و دقیقی دارند، اما عمدا در طراحی آجرها از حفره‌هایی استفاده می‌شود تا هوا در بدنه آن جریان یابد و آنها را به عایق صوت و حرارت تبدیل کند.
فرق آجر فشاری با آجر لفتون از نظر وزن و اندازه
دومین تفاوت این دو نوع آجر، در وزن و ابعاد آنهاست. آجرهای فشاری به خاطر توپر بودن و نداشتن حفره، وزن بیشتری نسبت به آجرهای لفتون دارند. عموما وزن آجرهای فشاری چیزی بین 2.5 تا 3.5 کیلوگرم است، در حالی که وزن آجرهای لفتون حدود 1.5 تا 2.5 کیلوگرم برآورد می‌شود که البته دلیل آن وجود همان چند حفره‌ای است که در ساختارشان تعبیه شده‌اند. ابعاد استانداردی که برای آجرهای فشاری تعریف شده نیز ۲۰×۱۰×۵ سانتی‌متر و ابعاد آجرهای لفتون 10×5.5×21 سانتی‌متر است. این تفاوت در ابعاد و وزن باعث شده که اجرای آجرهای لفتون در پروژه‌های مختلف ساده‌تر باشد.
مقایسه آجر فشاری و لفتون از نظر مقاومت
آجر لفتون و فشاری از نظر مقاومتی نیز باهم تفاوت دارند و همین موضوع باعث شده تا در بخش‌های مختلفی از سازه مورد استفاده قرار گیرند. روند پخت طولانی آجر فشاری و البته تراکم بیشتر آن نسبت به آجرهای لفتون باعث شده که مقاومت فشاری این نوع آجر بیشتر از آجرهای لفتون باشد. به همین خاطر در ساخت بخش‌های زیرساختی سازه و دیوارهای باربر، از آجرهای فشاری استفاده می‌شود تا وزن اصلی سازه روی آنها بیفتد.
ملات به کار برده شده در آجر لفتون و فشاری
جالب است بدانید که تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون در نوع ملاتی که برای روی هم گذاشتن آنها استفاده می‌شود، یکی دیگر از فاکتورهای مهمی است که هنگام انتخاب آجر باید مدنظر داشته باشید. آجر لفتون به میزان ملات کمتر و با کیفیت نسبتا پایین‌تری نیاز دارد. علت آن هم سهولت بالای چسبندگی ملات به این نوع آجر است. این نکته در نگاه اول شاید چندان منطقی به نظر نرسد؛ زیرا آجر لفتون دارای حفره است و این حفره‌ها به ملات بیشتری برای پر شدن نیاز دارند، اما در عمل این آجرهای فشاری هستند که ملات بیشتری می‌خواهند.
کدام آجر عایق حرارتی بهتری است؟ آجر فشاری یا آجر لفتون؟
آخرین فرق آجر فشاری با آجر لفتون که باید به آن توجه داشته باشید، میزان مقاومت هر کدام در برابر تغییرات آب و هواست. در مورد برتری آجر فشاری و آجر لفتون نمی‌توان به‌طور مطلق اظهار نظر کرد؛ زیرا انتخاب بین آنها کاملا به شرایط پروژه وابسته است. آجر فشاری به دلیل ساختار متراکم خود رسانایی حرارتی بالاتری دارد و از نظر مستحکم بودن و تحمل ضربه، تاکنون بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
در مقابل، آجر لفتون به دلیل داشتن سوراخ‌های متعدد وزن کمتری دارد و حفره‌های آن می‌توانند به کاهش انتقال حرارت کمک کنند. همچنین آجر لفتون باکیفیت، در صورت تولید و پخت مناسب، می‌تواند مقاومت مطلوبی در برابر رطوبت، یخ‌زدگی و شرایط مختلف آب‌وهوایی داشته باشد. به همین خاطر کسانی که در این حوزه متخصص هستند و تبحر دارند، توصیه می‌کنند که اگر قصد ساخت سازه در مناطق مرطوب دارید از آجر فشاری استفاده کنید.
مقایسه قیمت آجر فشاری و آجر لفتون
قیمت خرید آجر فشاری با آجر لفتون نیز متفاوت است. در کل فرایند سنتی ساخت و پخت آجر فشاری باعث شده که قیمت خرید بیشتری نسبت به آجر لفتون داشته باشد. این نکته و نیاز به مصالح بیشتر آجر فشاری نسبت به آجر لفتون باعث شده که کارفرمایان برای صرفه‌جویی در هزینه‌های خود، بخش وسیعی از سازه‌شان را با آجرهای لفتون بسازند.
کاربرد آجر فشاری و لفتون در پروژه ها و سازه های مختلف
با اطلاع از تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون اکنون باید کاربرهای واقعی هر کدام را به طور دقیق مشخص کنیم تا بدانید در هر مرحله از پروژه، از کدام استفاده کنید. این اطلاعات به شما کمک می‌کند در زمان و هزینه پروژه خود صرفه‌جویی کنید:
در ساختمان: در بخش‌هایی مثل دیوارهای باربر، فونداسیون و زیرسازی‌های یک ساختمان، از آجرهای فشاری استفاده می‌شود. این در حالی است که ساخت بخش‌هایی مثل دیوارهای غیرباربر، نماسازی، پارتیشن‌بندی و دیوارهای حائل با آجرهای لفتون انجام می‌شود.
نماسازی: آجرهای لفتون به خاطر ظاهر یکدست و زیبایی که دارند و البته بار کمترشان روی سازه، گزینه‌های بهتری برای نماسازی هستند.
ساخت سوله و محوطه سای: وزن سبک، اجرای سریع و عایق حرارتی و صوتی بودن آجرهای لفتون باعث شده که از آنها به طور وسیعی در ساخت سوله و محوطه استفاده شود.
راهنمای انتخاب؛ در پروژه ساختمان سازی آجر فشاری یا آجر لفتون؟ کدام بهتر است؟
به طور کلی با اطلاع از تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون و ویژگی‌های و کاربردهای هر کدام، اکنون می‌توانیم مشخص کنیم که بسته به هدف پروژه‌تان بهتر است از کدام آجر استفاده کنید. به طور خلاصه:
- اگر قصد دارید بخش دیوارهای باربر و زیرسازی سازه را انجام دهید، آجر فشاری انتخاب مناسبی است.
- اگر به دنبال اجرای بخش‌هایی دیوارهای غیرباربر، نماسازی و پارتیشن‌بندی هستید، آجر لفتون گزینه بهتری است.
- اگر هم بودجه‌ی محدودی دارید، آجر لفتون به دلیل قیمت پایین‌تر، انتخاب اقتصادی‌تری است.
در نهایت فراموش نکنید که بخش‌هایی از پروژه که نیازمند عایق صوت و حرارت خوبی هستند، حتما باید توسط آجرهای لفتون اجرا شوند.
آجر فشاری بخریم یا آجر لفتون، چرا و چطور؟
در نهایت بد نیست یک چک لیست کلی براساس تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون داشته باشید تا هنگام خرید دچار مشکل نشوید:
- اول از همه کاربری آجر در پروژه را مشخص کنید. قصد زیرسازی دارید یا پارتیشن‌بندی؟
- سپس از خودتان بپرسید که آیا آجر باید مقاومت فشاری بیشتری داشته باشد یا اینکه عایق صوت و حرارت بهتری باشد؟
- سپس تاثیر وزن آجر روی سازه را هم مدنظر قرار دهید تا مشخص شود دقیقا مطابق نیازهای شما هست یا نه؟
- در مرحله بعد سهولت اجرا و میزان نیاز آجر به ملات را هم درنظر بگیرید.
- در آخرین مرحله نیز هزینه نهایی ساخت سازه با هر آجر را محاسبه کنید.
اشتباهات متداول هنگام انتخاب و اجرای آجر فشاری و آجر لفتون
با اینکه تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون مشخص است، اما هر شخصی ممکن است هنگام خرید یا در حین اجرای آجر دچار اشتباهاتی شود. متداول‌ترین این اشتباهات شامل موارد زیر است:
- تنها به قیمت آجر توجه نکنید و ملاک قرار ندهید. ممکن است در ابتدا هزینه اولیه برایتان کم تمام شود، اما با انتخاب آجر اشتباه، در بلند مدت متحمل هزینه‌های بیشتری می‌شوید.
- حتما از سالم بودن آجر مطمئن شوید و ویژگی‌های آن را متناسب با سازه خود چک کنید. ویژگی‌هایی مثل مقاومت فشاری، میزان عایق صوت و حرارت و…
- میزان نیاز آجر به ملات را هم مدنظر داشته باشید. اگر میزان ملات شما کافی نباشد، دچار هزینه‌های اضافی می‌شوید.
- به سهولت حمل و نقل آجر نیز توجه داشته باشید. عموما آجرهای فشاری وزن زیادی داشته و جابجایی آنها دشوار است.
جمع بندی پایانی؛ آجر فشاری یا آجر لفتون؟
انتخاب میان آجر فشاری و آجر لفتون، به دو چیز بستگی دارد: ویژگی‌ها و تفاوت این دو نوع آجر و شرایط پروژه‌تان. هر آجر به خاطر ویژگی‌هایی که دارد برای بخشی از سازه مناسب است و شما باید براساس اطلاعاتی که کسب کردید بتوانید تشخیص دهید این تناسب برقرار است یا نه. آجرهای فشاری در بخش‌های زیرسازی و دیوارهای باربر به کار می‌روند، در حالی که از آجرهای تفلون برای ساخت پارتیشن‌ها و نواحی که نیازمند عایق صوت و حرارت است استفاده می‌کنند. در پایان امیدواریم اشاره به تفاوت آجر فشاری با آجر لفتون به شما در انتخاب صحیح کمک کرده باشد. یادتان نرود که پیش از خرید، می‌توانید از کارشناسان مرکز آجر مشاوره بگیرید تا انتخاب برایتان آسوده‌تر شود.
سوالات متداول
آجر فشاری و آجر لفتون چه کاربردی دارند؟
از آجرهای فشاری به خاطر مقاومت فشاری بیشتر، در بخش‌های زیرساختی و باربر استفاده می‌شود و از آجرهای لفتون با وزن کمتر و عایق حرارتی و صوتی بهتر، برای قسمت‌های غیرباربر و پارتیشن بندی کاربرد دارند.
آجر فشاری به ملات بیشتری نیاز دارد یا آجر لفتون؟
آجر فشاری در اجرا هم به ملات بیشتری نیاز دارد هم با ملات‌های باکیفیت‌تری به هم می‌چسبد. این در حالی است که برای چسباندن آجرهای لفتون نیازی به استفاده از ملات‌های با کیفیت بالا نیست.
نحوه ساخت و پخت آجر فشاری چگونه است؟
روش ساخت و پخت آجرهای فشاری، همان روش سنتی قالب‌گیری و پخت در کوره‌های سنتی است. برای همین هم قیمت بیشتری نسبت به آجرهای لفتون دارند هم مقاومتشان بیشتر است.
آجر فشاری عایق بهتری است یا آجر لفتون؟
آجرهای لفتون به خاطر داشتن حفره‌هایی در بدنه خود، عایق حرارت و صوت بسیار بهتری نسبت به آجرهای فشاری هستند.
برای ساخت محوطه از آجر فشاری استفاده کنیم یا آجر لفتون؟
از آنجایی که آجرهای لفتون وزن کمتری دارند، اجرای آنها ساده‌تر است و برای چسباندنشان به یکدیگر به ملات کمتری نیاز است، گزینه‌های بسیار بهتری برای ساخت محوطه هستند.
چرا قیمت آجر فشاری بیشتر از آجر لفتون است؟
دلیل اصلی آن روش ساخت متفاوت این دو نوع آجر است. آجرهای فشاری کاملا سنتی و در کوره‌های آجرپزی ساخته می‌شوند، در حالی که آجرهای لفتون فرایند ساخت صنعتی و در ابعاد انبوه دارند.
نظری برای این وجود ندارد.