تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی؛ کدام برای پروژه شما بهتر است؟

دو مدل از مشهورترین آجرهای نسوز موجود در بازار که بسته به ویژگی‌های پروژه‌تان می‌توانید از آنها استفاده کنید، آجر شاموتی و انگلیسی هستند. پروژه‌های متنوعی که می‌توان با این دو نوع آجر اجرا کرد شامل نمای ساختمان، شومینه، باربیکیو و ساخت کوره‌های صنعتی می‌شود. با اینکه این دو نوع آجر از جهت‌های مختلفی مثل مقاومت در برابر حرارت و تغییرات جوی بسیار به هم شبیه هستند، اما هنگام اجرای پروژه باید تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی در رنگ، میزان تحمل حرارت، مواد اولیه، قیمت خرید، کاربرد و معماری مدنظر قرار گیرد.

آجر شاموتی در اصل از خاک شاموت (پایه رنگی زرد) ساخته می‌شود و به همین خاطر آن را به این نام می‌شناسند. از سویی آجر انگلیسی یا سمیرم به خاطر طیف رنگی نزدیک به آجرهای انگلیسی قرمز قدیمی، به نام انگلیسی شناخته می‌شود. در این مطلب قصد داریم هر دو این آجرها را به دقت بررسی کرده و با هم مقایسه کنیم تا در نهایت علاوه‌بر قیمت، به عملکرد آنها در پروژه‌های مختلف نیز توجه داشته باشید و براساس این عملکرد دست به انتخاب بزنید.

آجر شاموتی چیست؟

برای اینکه تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی را به طور دقیق متوجه شویم، لازم است که در ابتدا بدانیم آجر شاموتی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد. این آجر از دسته آجرهای نسوز است که از خاک شاموت (پایه رنگی زرد) به دست می‌آید، دارای طیف های رنگی زرد، پرتقالی و خردلی است و خلوص بالا و مقاومت حرارتی و مکانیکی زیادی که دارد، به خاطر درصد زیاد آلومینا در ترکیبات سازنده آن است.

آجر شاموتی در دمای بالای 1400 درجه سانتی‌گراد پخته و به خاطر همین مقاومت دمایی بالا، از آن در ساخت کوره نیز استفاده می‌شود. پایداری شیمیایی آجر شاموتی بسیار بالاست، مقاومت زیادی در برابر فشار و تغییرات دما دارد، طول عمر آن بالاست و قابلیت بازیافت مجدد نیز دارد. برای همین این آجر در طرح‌ها و ابعاد مختلفی ساخته می‌شود و کاربرد اصلی آن در ساختمان‌سازی، در بخش‌هایی مثل ساخت دیوارها، سقف‌ها، پله‌ها و فضاهای باز است.

آجر انگلیسی چیست؟

آجر انگلیسی که به نام آجر سمیرم نیز شناخته می‌شود، از خاک رس و در طیف رنگی قرمز روشن، قرمز تیره، جگری، زرشکی و شرابی تولید می‌شود. کاربرد اصلی آن در نماهای کلاسیک، ویلایی، سنتی و سبک‌های معماری مدرن است. مقاومت حرارتی این آجر نسبت به آجر شاموتی کمتر است (در دماهای معمولی پخت می‌شود) و برای همین بیشتر جهت نمادادن به پروژه‌هایی که نیازمند آجر نسوز هستند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به خاطر اینکه در ساخت آجر انگلیسی از رس و دیگر مواد معدنی استفاده می‌شود، مقاومت بالایی در برابر فشار، حرارت و رطوبت دارد، وزن آن نسبت به آجر شاموتی بیشتر است، مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد و ظاهرش زیباتر است. برای همین از آجر انگلیسی در نماسازی و ساخت باربیکیو و محوطه‌سازی استفاده می‌شود.

جدول مقایسه آجر شاموتی و آجر انگلیسی

تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی در مواد اولیه و روش ساخت

اولین تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی که باید به آن توجه کرد، تفاوت در مواد اولیه سازنده آنها است. برای ساخت آجر شاموتی از خاک شاموت که از معادن طبس استخراج می‌شود استفاده می‌کنند. از طرفی مواد اولیه سازنده آجر انگلیسی، نوعی خاک به نام خاک سمیرم است که بیس رنگی قرمز آن مشابه آجرهای انگلیسی قرمز رنگ بوده و برای همین آن را آجر انگلیسی هم می‌نامند. همین تفاوت در ماده اولیه سازنده است که باعث شده پخت آجر انگلیسی در دمای 700 تا 800 درجه سانتی‌گراد انجام شود، در حالی که برای پخت آجر شاموتی از کوره‌های با دمای 1300 تا 1400 درجه سانتی‌گراد استفاده می‌کنند.

تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی از نظر وزن و تأثیر بر سازه

به طور کلی آجر انگلیسی وزن بیشتری نسبت به آجر شاموتی دارد. این دومین تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی است که باعث می‌شود از آجر انگلیسی در ساخت سقف یا دیوارهای با مساحت بزرگ استفاده نشود تا بار زیادی بر سازه تحمیل نشود. در عوض از این آجرها برای ساخت محافظ‌ها و باربیکیو استفاده می‌شود. با توجه به اینکه آجر شاموتی وزن کمتری دارد در ساخت دیوارهای با مساحت بزرگ و حتی سقف نیز به کار می‌رود. همچنین نماهایی که نیازمند تعداد زیادی آجر است را با آجر شاموتی می‌سازند تا سازه وزن کمتری را تحمل کند.

کدام یک مقاومت بیشتری دارد؟ آجر شاموتی یا نگلیسی؟

سومین تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی که باید مدنظر داشته باشید، تفاوت در میزان مقاومت آنهاست. به طور کلی مقاومت حرارتی آجر شاموتی بیشتر از آجر انگلیسی است. دلیل آن هم وجود آلومینا و سیلیکا در ترکیبات سازنده آن است. همچنین از نظر مقاومت شیمیایی، آجر شاموتی از انگلیسی مقاوم‌تر است، برای همین از آن در محیط‌های صنعتی بیشتر از آجر انگلیسی استفاده می‌شود. در عوض مقاومت در برابر خورندگی و رطوبت آجر انگلیسی بیشتر از آجر شاموتی است. برای همین هنگام نما زدن در شمال کشور، ترجیح کارفرماها استفاده از آجر انگلیسی است.

تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی در طیف رنگی

چهارمین تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی که بیشتر از بقیه تفاوت‌ها به چشم می‌آید، تفاوت طیف رنگی آنهاست. طیف رنگی اصلی آجرهای شاموتی، خانواده زرد است که شامل زرد، کرم، خردلی و پرتقالی است. از طرفی طیف رنگی اصلی آجرهای انگلیسی شامل خانواده قرمز یعنی قرمز روشن، قرمز تیره، جگری و زرشکی می‌شود. جالب است بدانید که بعضی طراحان و معماران خوش‌ذوق در زدن نمای بعضی قسمت‌های خانه، از آجرهای شاموتی و انگلیسی به صورت ترکیبی استفاده می‌کنند تا یک طیف رنگی جذاب را شامل شود. مثلا در یک ردیف می‌توان به صورت یکی در میان از آجرهای انگلیسی و شاموتی قرمز روشن و پرتقالی استفاده کرد تا نمای سازه جذاب‌تر از حالت تک‌رنگ شود.

قیمت آجر شاموتی بهتر است یا آجر انگلیسی؟

به طور کلی به خاطر اینکه در ساخت آجر شاموتی از خاک معادن طبس استفاده می‌شود که جزو مرغوب‌ترین خاک‌های صنعتی و نسوز کشور است، این مدل آجر قیمت بیشتری نسبت به آجر انگلیسی دارد. خاک آجرهای انگلیسی از معادن سمیرم تهیه می‌شود که در کل با اینکه کیفیت بالایی دارند، اما نسبت به خاک معادن طبس فراوان‌تر هستند، هم مرغوبیت کمتری دارند. پیش از خرید باید مشخص کنید که قصد دارید برای چه پروژه‌ای آجر نسوز تهیه کنید تا حساب و کتاب‌تان دقیق انجام شود. در بخش بعد کاربردهای دقیق هر کدام از این آجرها را مشخص می‌کنیم.

کاربرد واقعی آجر شاموتی و آجر انگلیسی

اطلاع از تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی به هر خریدار کمک می‌کند تا بهتر بتواند کاربرد واقعی هر کدام را مشخص کند و متناسب با نیازهایش، تعداد دقیق آجرها را سفارش دهد.

در ادامه کاربرد واقعی هر کدام از این آجرها را مشخص کرده‌ایم:

✓ در ساختمان: در بخش‌های با مساحت بزرگ‌تر مثل دیوار و سقف از دیوار شاموتی استفاده می‌شود. وزن سبک‌تر آجر شاموتی نسبت به آجر انگلیسی باعث کاربرد وسیع‌تر آنها در ساختمان‌سازی شده است.

✓ در ساخت کوره: به طور خاص از آجر شاموتی استفاده می‌شود؛ زیرا مقاومت حرارتی بسیار بیشتری نسبت به آجر انگلیسی دارد.

✓ در ساخت باربیکیو و محوطه: ترجیح بر این است که از آجر انگلیسی استفاده شود؛ زیرا هم مقاومت حرارتی مناسبی دارند هم در برابر رطوبت مقاومت‌شان بیشتر است.

✓ در ساخت دیوار حیاط: هم می‌توان از آجر شاموتی استفاده کرد هم انگلیسی. بسته به اینکه محیط محل زندگیتان چقدر مرطوب است، این انتخاب ساده‌تر می‌شود. هر چه مرطوب‌تر، استفاده از آجر انگلیسی منطقی‌تر است.

✓ در ساخت شومینه: بسته به تم کلی خانه و طیف رنگی مدنظرتان، می‌توانید هم از آجر شاموتی استفاده کنید هم آجر انگلیسی. عموما از آجر انگلیسی استفاده می‌شود؛ زیرا با نمای کلاسیک شومینه همخوانی بیشتری دارد.

راهنمای انتخاب؛ برای پروژه شما آجر شاموتی بهتر است یا آجر انگلیسی؟

حال که با تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی آشنا شدید، وقت آن است که بسته به شرایط پروژه‌تان، یکی را انتخاب کنید. در کل هر دو این آجرها نسوز هستند و از خاکستر، سیمان، خاک رس و آب تهیه می‌شوند. برای همین در اکثر موارد مشابه یکدیگر عمل می‌کنند. نکته اینجاست که اگر پروژه شما به مقاومت حرارتی بیشتری نیاز دارد، بهتر است به سمت آجر شاموتی بروید. از طرفی اگر دنبال استفاده از مصالح مقاوم در برابر خوردنگی و رطوبت هستید، آجر انگلیسی انتخاب بهتری است.

پارامتر دیگری که هنگام نما زدن باید مدنظر داشت، طیف رنگی هر آجر است. بسته به رنگ کلی سازه و تم معماری آن، اگر به سمت رنگ‌های زرد گرایش داشت، از آجر شاموتی و اگر به سمت رنگ‌های قرمز و نمای کلاسیک گرایش داشت، از آجر انگلیسی استفاده کنید. همچنین بودجه‌ای که برای پروژه درنظر گرفتید نیز فاکتور تعیین‌کننده دیگری است که باید مدنظر داشته باشید. آجر شاموتی در کل گران‌تر از آجر انگلیسی است.

چک لیست کوتاه قبل از خرید آجر انگلیسی و شاموتی

با اطلاع از فرق آجر شاموتی و انگلیسی لازم است چک لیست زیر را پیش از خرید مقابل خود قرار دهید تا انتخاب شما با مشکل خاصی روبه‌رو نشود:

✓ از آجر قرار است برای ساخت کدام بخش از سازه استفاده شود؟
✓ مقاومت حرارتی کدام نوع آجر با پروژه شما همخوانی دارد؟
✓ مقاومت آجر در برابر رطوبت و خورندگی چقدر است؟
✓ آیا وزن سازه با استفاده از آجر انتخابی بیشتر از حد مجاز نمی‌شود؟
✓ هزینه نهایی ساخت سازه با هر آجر چقدر تمام می‌شود؟
✓ آیا طیف رنگی آجر با کلیت پروژه همخوانی دارد؟

اشتباهات رایج در انتخاب و اجرای آجر شاموتی و آجر انگلیسی

هنگام انتخاب و اجرای آجر شاموتی یا انگلیسی بعضی اشتباهات رایج ممکن است رخ دهد که بد نیست قبل از هر اقدامی از آنها اطلاع داشته باشید:

1. صرفا براساس اینکه کدام آجر ارزان‌تر است، دست به خرید نزنید. ممکن است آجر با پروژه شما سازگاری نداشته باشد.
2. حتما چک کنید که مقاومت حرارتی و مکانیکی آجر با پروژه شما همخوانی داشته باشد.
3. براساس ظاهر زیبا، خرید نکنید. ممکن است دوست داشته باشید در نمایی از آجر انگلیسی زرشکی استفاده کنید، در حالی که آن نما نیازمند آجر شاموتی باشد.
4. حتما میزان رطوبت محیط را مدنظر داشته باشید. آجرهای انگلیسی در محیط‌های مرطوب دوام بیشتری دارند.

سوالات متداول درباره تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی

فرق آجر شاموتی و انگلیسی از نظر قیمت چگونه است؟
به طور کلی به خاطر اینکه خاک استفاده شده در ساخت آجر شاموتی از معادن طبس تامین می‌شود و این خاک نسبت به خاک معادن سمیرم مرغوب‌تر است، قیمت آجر شاموتی از آجر انگلیسی بیشتر است.

برای ساخت کوره از آجر شاموتی استفاده کنیم یا آجر انگلیسی؟
به خاطر مقاومت حرارتی بیشتر آجر شاموتی، در ساخت کوره بهتر است از این آجر استفاده شود.

خاک آجر شاموتی از چه جنسیه؟
در ترکیبات آجر شاموتی از خاک رس پلاستیک، رس فلینت، بنتونیت، کائولن و خاک رس استخراج شده از معادن طبس استفاده می‌شود، به همین خاطر مقاومت بسیار بالایی در برابر حرارت و فشار دارد.

کدام آجر وزن کمتری دارد؟ آجر شاموتی یا انگلیسی؟
آجر شاموتی وزن کمتری نسبت به آجر انگلیسی دارد و برای همین برای ساخت بخش‌هایی از پروژه که مساحت بیشتری دارند، از این آجر استفاده می‌شود.

برای ساخت باربیکیو آجر شاموتی بهتر است یا آجر انگلیسی؟
با اینکه از هر دو آجر برای ساخت باربیکیو می‌توان استفاده کرد، اما نمای جذاب‌تر آجر انگلیسی باعث شده که استفاده از آن در ساخت این سازه فراگیرتر باشد.

کلام آخر

آنچه که در این مطلب مطالعه کردیم، تفاوت آجر شاموتی و انگلیسی بود که متوجه شدیم این دو نوع آجر نسوز از چه مواد اولیه‌ای ساخته می‌شوند، کاربردشان کدام است، چطور می‌توان متناسب با پروژه گزینه ایده‌آل را انتخاب کرد و در کل پیش از خرید باید به چه نکاتی توجه کرد. نکته مهمی که در وهله اول باید در نظر بگیرید، انتخاب براساس کاربرد است و این کاملا به بودجه، اقلیمی که قرار است از این آجرها استفاده کنید و سبک معماری سازه بستگی دارد. مرکز آجر، مجموعه‌ای است که پیش از خرید، می‌توانید از کارشناسان ما مشاوره رایگان بگیرید و هوشمندانه تصمیم بگیرید.